siiradresi

siirler, sairler,Yazın Türleri(Hikayeler,Denemeler)
 
AnasayfaKapıSSSAramaÜye ListesiKullanıcı GruplarıKayıt OlGiriş yap

Paylaş | 
 

 ŞİİR TÜRLERİ VE ÖRNEKLER

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
YazarMesaj
Turan Ergün
* AdMiN* AdMiN
avatar

Mesaj Sayısı : 50
Yaş : 52
Nerden : İstanbul
Kayıt tarihi : 25/05/08

MesajKonu: ŞİİR TÜRLERİ VE ÖRNEKLER   Çarş. Tem. 02, 2008 12:47 am

a) Lirik Şiir
Aşk,ayrılık,
hasret, özlem konularını işleyen duygusal şiirlerdir.
Okurunduygularına, kalbine seslenir. Eskiden Yunanlılarda “lir”
denensazlarla söylendiğinden bu adı almıştır. Tanzimat döneminde de bir
sazadı olan “rebab” dan dolayı bu tür şiirlere rebabi denmiştir.
Divanedebiyatında gazel, şarkı; Halk edebiyatında güzelleme türündeki
koşma,semai lirik şiire girer.

Örnek;

Sakın bir söz söyleme, yüzüme bakma sakın
Sesini duyan olur, sana göz koyan olur
Anmasınlar adını candan anan dudaklar
Annen bile okşasa benim bağrım taş olur

Epik Şiir

Destansıözellikler
gösteren şiirlerdir. Kahramanlık, savaş, yiğitlik konularıişlenir.
Okuyanda coşku, yiğitlik duygusu, savaşma arzusu uyandırır.Daha çok,
uzun olarak söylenir. Divan edebiyatında kasideler, Halkedebiyatında
koçaklama, destan, varsağı türleri de epik özellikgösterir. Tarihimizde
birçok şanlı zaferler yaşadığımızdan, epik şiiryönüyle bir hayli zengin
bir edebiyatımız vardır.

Örnek;

Bizdik o hücumun bütün aşkıyla kanatlı
Bizdik o sabah ilk atılan safta yüz atlı
Uçtuk Mohaç ufkunda görünmek hevesiyle
Canlandı o meşhur ova at kişnemesiyle

c) Didaktik Şiir

Birdüşünceyi,
bir bilgiyi aktarmak amacıyla yazılan şiirlerdir. Bunlarokurun aklına
seslenir. Duygu yönü az olduğundan kuru bir anlatımıvardır. Kafiye ve
ölçülerinden dolayı akılda kolay kaldığından,bilgiler bu yolla verilir.
Manzum hikâyeler, fabller hep didaktiközellik gösterir.

Örnek;

Ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz
Şahsın görünür rutbe – i aklı eserinde

d) Pastoral Şiir

Doğaşiirlerini,
çobanların doğadaki yaşayışlarını anlatan şiirlerdir.Doğaya karşı bir
sevgi, bir imrenme söz konusudur bunlarda. Eğer şairdoğa karşısındaki
duygulanmasını anlatıyorsa “idil”, bir çobanlakarşılıklı konuşuyormuş
gibi anlatırsa “eglog” adını alır

Örnek;

Hülyana karışmasın ne şehir ne de çarşı
Yamaçlarda her akşam batan güneşe karşı
Uçan kuşları düşün, geçen kervanları an
Madem ki kara bahtın adını koydu çoban

e) Satirik Şiir

Eleştiricibir
anlatımı olan şiirlerdir. Bir kişi, olay, durum, iğneleyicisözlerle,
alaylı ifadelerle eleştirilir. Bunlarda didaktik özelliklerde
görüldüğünden, didaktik şiir içinde de incelenebilir. Ancak açık
bireleştiri olduğundan ayrı bir sınıfa alınması daha doğru olur. Bu
türşiirlere Divan edebiyatında hiciv, Halk edebiyatında taşlama,
yeniedebiyatımızda ise yergi verilir.

Örnek;
Benim bu gidişe aklım ermiyor
Fukara halini kimse sormuyor
Padişah sikkesi selam vermiyor
Kefensiz kalacak ölümüz bizim

f) Dramatik Şiir

Tiyatrodakullanılan
şiir türüdür. Eski Yunan edebiyatında oyuncuların sahnedesöyleyecekleri
sözler şiir haline getirilir ve onlara ezberletilirdi.Bu durum dram
tiyatro türünün ( 19. yy. ) çıkışına kadar sürer. Bundansonra tiyatro
metinleri düz yazıyla yazılmaya başlanır.

Dramatikşiir harekete
çevrilebilen şiir türüdür. Başlangıçta trajedi ve kommediolmak üzere
iki tür olan bu şiir türü dramın eklenmesiyle üç kereçıkmıştır.

Bizde
dramatik şiir türüne örnek verilmemiştir. Çünkübizim Batı’ya
açıldığımız dönemde ( Tanzimat ) Batı’da da bu türşiirler yazılmıyordu;
nesir kullanılıyordu tiyatroda. Bizimtiyatrocularımız da tiyatro
eserlerini bundan dolayı nesirleyazmışlardır. Ancak nadirde olsa
nazımla tiyatro yazan da olmuştur.Abdülhak Hamit Tarhan gibi...

*Genel Hatlarıyla Şiir*

Mısra (Dize);Ölçülü ve anlamlı, bir satırlık nazım birimidir.

Beyit (İkilik);Aynı ölçüde olan ve anlamca bir bütünlük oluşturan ve iki dizeden oluşan nazım birimidir.

Ölçü (Vezin);Şiirde dizelerin hece sayısına veya hecelerin ses değerine göre bir uyum içinde olmasıdır.

Hece Ölçüsü;Şiirdedizeleri
oluşturan sözcüklerin hece sayılarının eşitliğine dayananölçüdür. Hece
ölçüsüyle yazılmış dizeler okunurken belli yerlerdedurulur.Durulan bu
yerlere "durak" denir. Durak sözcüğün sonunda yeralır.

Aruz Ölçüsü;Dizelerdekihecelerin
uzunluk ve kısalığına göre, açık ya da kapalı oluşuna
göredüzenlenmesidir.Kısa heceler nokta(.) uzun heceler çizgi (-)
ilegösterilir.
İmale: Aruz kalıbına uydurmak için kısa hecenin uzun sayılmasıdır.
Zihaf: Uzun heceleri kısa okumaktır.

Serbest Ölçü;Bu ölçüde hecelerin sayısı ya da uzunluğu kısalığı dikkate alınmaz.

Redif;Mısrasonlarında
yazılışları, okunuşları, anlamları ve görevleri aynı olaneklerin,
kelime ve kelime gruplarının tekrar edilmesine "redif" denir.

*........uzakta
*........plakta

Kafiye(Uyak);Şiirdemısra
sonlarındaki ses benzerliklerine denir. Kafiyeyi oluşturaneklerin ya da
kelimelerin; yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları vegörevleri
farklı olmalıdır.

*...........derinden.
*...........kederinden.

Uyak Çeşitleri

a) Yarım Uyak;Tek ses benzerliğine dayanan kafiyedir.

*............dizildi
*............yazıldı.

Tam Uyak;İki ses benzerliğine dayanan kafiye türüdür.

*.........karanlık
*.........artık

c) Zengin Uyak;Üç ya da daha çok ses benzerliğine dayanan kafiye türüdür.

*........... yolculuk
*...........soluk

d) Cinaslı Kafiye;Anlamları ayrı, fakat yazılış ve okunuşları aynı olan kelime ve kelime gruplarının mısra sonunda tekrarı ile oluşan kafiyedir.

*...........vakit çok geç
*...........nasıl geçersen geç.


Uyak Örgüsü

Düz Kafiye: "a a a b" ya da "a a b b" olmalı.

Çapraz Kafiye: "a b a b" olmalı.

Sarma Kafiye: "a b b a" olmalı
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://siiradresi.sosforum.net
ELIF TÜRK
* AdMiN* AdMiN
avatar

Mesaj Sayısı : 24
Kayıt tarihi : 03/06/08

MesajKonu: Geri: ŞİİR TÜRLERİ VE ÖRNEKLER   Ptsi Kas. 24, 2008 4:40 am

Oldukca faideli bir paylasim sayin Turan..

Tessekkürlerimi sunuyorum..
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör
 
ŞİİR TÜRLERİ VE ÖRNEKLER
Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
siiradresi :: EDEBİYAT :: ŞİİRLER :: ŞİİR TÜRLERİ-
Buraya geçin: